मानव परमेश्वराचे वास्तव्य तेव्हाच स्विकार करतो जेव्हा कुठलिही परिस्थिती त्याच्या हातामधुन बाहेर गेलेली असते. जेव्हा मानवाचा स्वताःवरचा विश्वास संपतो तेव्हा माञ तो परमेश्वरावर विश्वास ठेवायला लागतो, माञ तेव्हासुद्धा तो मानव त्या परमेश्वराला मुर्तिमध्ये शोधण्याचा प्रयत्न करतो. परंतु तेव्हासुद्धा त्याला असफलता मिळते तेव्हा तो माञ परमेश्वराला सजीवामध्ये शोधण्याचा प्रयत्न करतो.
परमेश्वराने सजीवामध्ये तयार केलेला स्वतःचा गुणधर्म म्हणजे आत्मा. आत्मा हाच परमात्म्याचा अंश आहे व जेव्हा दुःखी मानव या मानवधर्माच्या माध्यमातून "परमात्मा एक" मार्ग स्विकारतो. तेव्हा माञ जीवनात केलेली सर्व पुजा बंद करुन मनाच्या एकाग्रतेने, एक चित्त,एक लक्ष, एक भगवान या दुष्टिने जेव्हा तो सेवक सजीव आतम्यामध्ये परमेश्वराचा अंश पाहतो, तेव्हा माञ त्याच्या मनामध्ये कुठलीही शंकाकुशंका न राहता तो परमेश्वराला स्वताःच्या जवळ पाहत असतो व यामुळेच त्याला आपले मानवि जीवन साधता येते.
महाणत्यागी बाबा जुमदेवजींनी चार तत्व, तीन शब्द आणि पांच नियम या मानवधर्माच्या शिकवणीनुसार दुःखी, कष्टि लोकांना दुखातून मुक्त करुण सुखी जीवन जगण्याचा एका परमेश्वरीकृपेचा मार्ग दाखविला आहे. आपण जेव्हा आपले दुःख दूर करून सुखी जीवन जगावे अशी अपेक्षा बाळगून परमात्मा एक मार्ग स्विकार करतो आणी परमेश्वराजवळ वचन देतो कि "मरे या जीये भगवंत नामपर" तेव्हा माञ आपले दुःख दुर होण्यास तिळमाञही वेळ लागत नाही.
परंतु हे सर्व काही करताना सर्वप्रथम आत्मशुद्धिशिवाय आत्मशक्ति चे सामर्थ्य अशक्य आहे. मनाची शक्ती वाढविण्यासाठी निकोप व सात्विक विचार आवश्यक असते. मनात निकोप व सात्विक विचारांची निर्मिती करण्यासाठी आपल्या मनात परमेश्वर जागा ठेवावा लागतो आणी त्याकरीता भक्ति मार्गाचे अनुसरण करावे लागते, म्हणजे सर्व कार्यात परमेश्वराचे स्मरण करून आपन आपले कार्य रोज पार पाडले तर आपले मन शुद्धरूप होईल, व वाइट विचार नष्ट होईल, वाइट भावना नष्ट झाल्यावर सहज रित्या आपले कर्म सुधारल्या जाईल, आपल्या हातून जेवढे चांगली कर्म होईल तेवढेच चांगले कर्माचे फळ आपल्या पुण्य खात्यात जमा होईल, तसेच नित्य चांगल्या कर्माचे शुभ फळ आज न उद्या आपल्याला मिळतीलच.
भक्ति मार्गाचे अनुसरण करण्यासाठी आत्मशुद्धि आवश्यक असते परंतु आत्मशुद्धि करन्यासाठी मनाची शुद्धता आवश्यक असते. सर्वच चांगले पाहण्याची व्यापक दृष्टि आवश्यक असावी लागते, त्यासाठी सर्वाप्रति प्रेमाची व आस्तेची भूमिका असने गरजेचे आहे. आत्मशुद्धी शिवाय आत्मशक्तिचे सामर्थ्य किंवा शक्ति वाढीस लागत नाही.आपले मन स्थिर करून मनाचे सामर्थ्य वाढले तरच आपल्या हातून सत्कार्य घडेल, म्हणूनच मनोबल वाढविण्यासाठी परमेश्वराप्रति दृढ विश्वास, अटळ निष्ठा जोपासण्याचा प्रयत्न प्रत्येकाने करणे अति गरजेचे आहे.
जीवनामध्ये सर्व संकटापासून, आपत्तीपासून वाचविण्यासाठी परमेश्वराची आवश्यकता असावी लागते आणी परमेश्वरी कृपेसाठी शुद्ध सात्विक कर्म व नित्य आराधनेची आवश्यकता असावी लागते. अंतःकरणाची शुद्धी होण्यासाठी निकृष्ट व हीन विचार, अहंकार, असत्य, द्वेष, राग या सर्व गोष्टीचा पूर्णतः त्याग करावा लागतो. या गोष्टीचा त्याग झाल्यानंतर ईश्वराकडे मन वळविणे सोपे असते व नंतर आपले मन स्वच्छ, निर्मळ, आणी सुदृढ होईल.
मनाची शक्ती हीच आपल्या आत्म्याची शक्ती असते. आत्म्याची शक्ती सहजपने कधीच वाढत नसते त्यासाठी तत्व, शब्द, नियमांना आचरणात ठेऊन उच्च साधना आवश्यक असते. उच्च प्रतीची साधना होत नसेल तर कमीत कमी बाबांनी सांगितल्या प्रमाणे दोन गोष्टी करणे आवश्यक आहे त्यातील एक म्हणजे निष्काम (निर्हेतुक )कर्म व दुसरे म्हणजे साधी - सरळ व नित्य आराधना, निष्काम कर्म म्हणजे कोणत्याही प्रकारची आशा न ठेवता केलेले कर्म. व ज्या कामापासून आपले चांगले होण्यापेक्षा दुसऱ्यांचे चांगले होणे हा उद्देश ठेवत राहणे ही भावना आपल्या कर्म कर्तव्यामध्ये राहते. उच्च साधना तत्व, शब्द, नियमाचे आचरण व त्यांच्या अभ्यासाशिवाय होऊ शकत नाही हे ही इतकेच खरे आहे. त्या करिता बाबांनी दिलेल्या शिकवसनिणीनुसार चालणे हे एक प्रत्येक सेवकाची जवाबदारी आहे.
मानवधर्मामध्ये सेवकांचा प्रत्येक क्षण हा नवा असतो. त्याला दैनंदिन जीवनात चर्चा बैठकीच्या माध्यमातून, अनुभवाद्वारे, मार्गदर्शनानुसार जीवन जगण्याची कला व त्यांच्या कुटुंबास प्राप्त होते.
"भगवान ने कहा, मानव तु बेईमान है,"
"बाबाने कहा ईमानही मेरा भगवान है"
"सेवक ने पकडि त्तव,शब्द,नियम कि चाह है,
और यही मुझे मेरे बाबा से जोडने राह है".
नमस्कार..!!!
लेखन : श्री. ज्ञानेश्वरजी लादे, मु. सेंदुरजणा ( खुर्द ), अमरावती
सोशल मीडिया प्रकाशन : Parmatma Ek News & Info